risico nemen is zuurstof voor je eigen ontwikkeling

Onlangs kwam ik een berichtje tegen op Facebook, waar de vergelijking werd gemaakt tussen de wereld waarin iemand opgroeide vóór 1978 en de wereld na 1978. Wat ik interessant vond aan het berichtje was dat je eigenlijk een spiegel werd voorgehouden dat we heel langzaam zijn veranderd in een wereld waar risico’s een negatief fenomeen zijn. Een paar voorbeelden uit het berichtje: auto’s kende geen veiligheidsstoeltjes, gordels of airbags, geen hekjes bovenaan trappen, geen babyfoons, flessen met gevaarlijke stoffen stonden in het keukenkastje, je zat gewoon achter de bagagedrager van je vader, geen helmen op brommers en fietsen, we dronken water uit de kraan, etc, etc. Anders gezegd, na 1978 hebben we hier allemaal oplossingen voor bedacht.

Natuurlijk kan de eerste gedachte zijn: ja maar dat was toch ook echt gevaarlijk, en het is toch prima dat we hier in de afgelopen jaren oplossingen voor hebben bedacht. Mijn gedachte daarbij is, ja en nee. Ja, het is natuurlijk fijn dat er minder slachtoffers en doden vallen door deze risico’s weg te halen. Nee, het is niet goed omdat ik denk dat door het weghalen van risico’s we als mensheid steeds kwetsbaarder en ongenuanceerder zullen worden.

voorbeeld
Even een heel extreem voorbeeld. Stel we kunnen het zo organiseren dat je als fietser zonder om te kijken, zonder af te remmen, met een koptelefoon op, zonder ongelukken door een grote stad kunt rijden. Dat er een service bestaat die zorgt dat alle auto’s, bussen, vrachtwagens, trams, trolley’s en andere fietsers en voetgangers bij je uit de buurt worden gehouden. Wat doet dat met jou als fietser? Het is mijn inschatting dat je geen enkel benul meer hebt van het gevaar dat het fietsen door een grote stad met zich mee brengt. Je leert dus niet meer om gevaar(risico) in te schatten, omdat alles voor je wordt geregeld. En dan gaat het langzaam mis met je.
Want het hele leven bestaat volgens mij uit het inschatten van risico’s. Sterker nog, het nemen van risico’s zorgt ervoor dat je alert bent, creatief nieuwe oplossingen bedenkt, valt en weer opstaat, groeit als mens, blij kan worden bij succes, pijn hebt als het mis gaat. Risico’s worden als negatief gezien. Maar waar komt dat vandaan?

de Mensch is een risico
Misschien is negatief denken over risico’s onderdeel van een wereldbeeld dat past bij ons industriële denken en doen. Alle managementtheorieën van de afgelopen 150 jaar zijn (volgens Six Simple Rules) erop gericht om risico’s te minimaliseren. En wat is het grootste risico binnen een onderneming? Precies: de mens. We doen er alles aan om de controle te krijgen over mensen door het inrichten van processen, procedures, scorecards, management, functies, noem maar op. We houden binnen organisaties nou eenmaal niet van risico’s/mensen. Al 150 jaar niet.

afstompen
We laten mensen werken in een omgeving die eigenlijk hufterproof is. Maar daardoor ontnemen we medewerkers ook de kans om fouten te maken, te leren, te groeien, ondernemend te zijn. Alles waar nu zoveel over wordt geschreven. We werken in vaak saaie, afstompende omgevingen waar we niets meer kunnen leren. We worden niet meer uitgedaagd. En dus zoeken we de uitdaging buiten de organisatie door te kiten, bungee jumpen, parachute springen, etc. Want mensen hebben uitdagingen nodig om te leven, te groeien, te bloeien.

inschattingsachterstand
Ik heb zorgen dat we als westerse samenleving de transitie naar slimme organisaties de komende jaren niet kunnen maken, omdat de bemanning niet goed meer in staat is gevaar/risico in te schatten. Want dat werd altijd ver van ze weggehouden. Wanneer we organisaties willen bouwen die kunnen luisteren naar klanten, snel kunnen reageren, oplossingen bedenken, dan heb je het over risico’s nemen. De hele dag door, en door heel veel mensen. Maar dan moet je dat wel kunnen, dan moet je daar in getraind zijn. En dat hebben we de afgelopen tientallen jaren nu net stelselmatig proberen uit te bannen!
Misschien is het beter om niet uit te gaan van dit donkere scenario, maar meer te geloven in de veerkracht van mensen. Dat wanneer we iets minder gaan regelen voor mensen, iets minder vaak onze hele keuken met chloor ontsmetten, wat meer zelf weer autonomie over ons eigen leven proberen terug te veroveren, iets meer risico’s toe te laten, misschien komt het dan toch nog goed.

de dag van het Risico
Maar we zullen tegelijkertijd wel iets moeten doen aan de reputatie van mijn vriend ‘risico’. Risico’s inschatten is een basisvaardigheid voor iedereen. Risico’s dwingen je om te leren, om te reflecteren, om feest te vieren of in het gips te lopen. Risico nemen is de zuurstof van je eigen ontwikkeling. Om die reden pleit ik voor ‘de dag van het risico’. Laten we op die dag groots vieren dat risico’s bestaan en laten we ze vooral koesteren en op waarde inschatten.
Ook dit blogje schrijven voelt als een klein risico trouwens 😉

Waterschap Vallei en Veluwe beheert vergunningen via Office 365

Klantverhaal

Waterschap Vallei en Veluwe beheert vergunningen via Office 365

Waterschap Vallei en Veluwe zorgt voor veilige dijken, schoon en voldoende oppervlaktewater en gezuiverd afvalwater in het gebied tussen IJssel, Nederrijn, Utrechtse Heuvelrug en Randmeren. Samenwerken en vernieuwen zijn essentieel in hun werk. Het waterschap heeft 16 waterzuiveringsinstallaties die door

lees verder
working out loud: podcast to the max

Podcast

working out loud: podcast to the max

Tja, podcasts, is dat niet iets van 10 jaar terug? Maar als je steeds meer collega's hoort vertellen hoeveel kennis zij opdoen door het luisteren van podcasts tijdens hun woon-werk-verkeer, dan ga je je er toch eens in verdiepen. En

lees verder
helemaal zen met Clutter in Office 365

blogpost

helemaal zen met Clutter in Office 365

Tip van de week. Nu, na een maand, weet ik het zeker: Clutter is fijn! Wat een weldadige rust heerst er in mijn Postvak IN. Het enige wat ik heb gedaan is kiezen in Office 365 voor ‘onbelangrijke e-mail afzonderen’.

lees verder
feedback