Iedereen heeft tegenwoordig de mond vol van Web2.0, social software en Enterprise2.0. Maar op de vraag waar deze begrippen nu precies voor staan, blijven de meesten het antwoord schuldig. Verder dan, ‘de nieuwe generatie internet’ komt men vaak niet. Laten we de begrippen daarom eens onder de loep nemen. Waar gaat het nu eigenlijk over?

1. Web2.0
Web2.0 is in feite een verzamelnaam voor een reeks nieuwe technieken en sociale veranderingen die op het internet plaatsvinden. De techniek heeft ervoor gezorgd dat mensen 24 uur per dag online kunnen zijn. Daarnaast worden op het internet zelf ook technieken beschikbaar gesteld om mooiere en handiger websites te ontwikkelen. Dit heeft geleid tot websites waar gebruikers gemakkelijk eigen content kunnen maken zoals blogs. Gebruikers kunnen ook reageren en recensies achterlaten zoals op Kieskeurig.nl, of aanbevelingen doen (digg.com). Het meest bekende voorbeeld is waarschijnlijk Wikipedia waar meerdere mensen online gezamenlijk aan een artikel kunnen werken. Door dit soort initiatieven ontstaat in toenemende mate een interactief en levendig internet omdat gebruikers in staat worden gesteld zelf te particeren. Maar het richt zich nog wel primair op de consument en niet op de werknemer.

2. Social software
Social software is Web2.0 software die zich specifiek richt op de sociale dimensie van internet: elkaar vinden en samenwerken. De Nederlandse Wikipedia geeft een goede definitie van Sociale software:

“Sociale software is te definiëren als software die de online interactie tussen mensen mogelijk maakt, virtuele relaties faciliteert, virtuele omgevingen creëert waar mensen samen kunnen werken of virtuele gemeenschappen kunnen vormen’. In brede zin omvat de term verouderde media zoals e-mail en instant messaging, maar sommigen beperken de betekenis tot de recentere media, zoals blogs en wikis en social bookmarking.

3. Enterprise2.0
Met het begrip ‘Enterprise2.0’ doelen we op social software ten behoeve van werknemers binnen een bedrijfsnetwerk. McAfee was de eerste die de term Enterprise2.0 gebruikte en hanteert de volgende definitie:

“Enterprise2.0 is the use of emergent social software platforms within companies, or between companies and their partners or customers.”

In de prakijk zie je echter dat Enterprise2.0 tooling zich nog vooral richt op gebruik binnen een organisatie. Het gebruik van social software tussen bedrijven en businesspartners onderling, bijvoorbeeld met behulp van een extranet, is nog erg gering.

Samenvattend: Web2.0 stelt consumenten in staat om te participeren en samen te werken op internet; Enterprise2.0 beoogt hetzelfde maar met een focus op medewerkers binnen een organisatie en op de samenwerking met partners in het ecosysteem van die organisatie.

geschiedenis
Internet begon aanvankelijk voorzichtig en was vooral statisch. Het was een leuk digitaal uithangbord voor bedrijven die zich op een andere manier wilden presenteren. En halverwege de jaren’90 ontstonden op basis van dezelfde technologie de eerste intranetten bij grote ondernemingen: het internet als intern communicatiemiddel. Zo konden medewerkers ook thuis het bedrijfsnieuws volgen. Dit bracht wel een aantal wensen met zich mee. Medewerkers wilden niet alleen het nieuws zien, maar ook hun e-mail en hun agenda beheren en bijvoorbeeld hun uren kunnen boeken via het intranet. Deze trend van het ‘verwebben’ van kantoorapplicaties is door Ismael Ghalimi Office2.0 genoemd.
Dit werd snel gevolgd door Web2.0. Opvallend verschil daarbij was dat Web2.0 niet werd geïnitieerd door bedrijven ten behoeve van hun medewerkers, maar door kleine ondernemingen die zich op de consument richtten. Als gevolg daarvan begonnen de grote, traditionele bedrijven voor het eerst in de geschiedenis achter te lopen in techniek. De wet van de remmende voorsprong trad in werking. Zij hadden weliswaar snel een statische website in de lucht maar de toevoeging van interactie bleef lang achterwege. Die grote ondernemingen lopen nu ineens achter: medewerkers kunnen elkaar wel gemakkelijker vinden en ook beter samenwerken, maar doen dat met behulp van internetapplicaties die de onderneming zelf niet gebruikt. Met andere woorden: de bedrijfsapplicaties worden omzeild! Enterprise 2.0 is dan ook een inhaalslag van organisaties om werknemers te voorzien van software die ze privé al gebruiken op internet.

Enterprise2.0: people centric
Enterprise2.0 laat zich dus het best omschrijven als social software voor bedrijven. En er is al veel verkrijgbaar. Ik geef enkele voorbeeldden:

• Blogs
• Wiki’s
• Social bookmarking
• Social Networking
• RSS
• Social Voting/Ranking
• Podcasting
• Mashups
• Unified Communiciations

In deze lijst valt op dat er met geen woord gerept wordt over documenten. Dat komt omdat er een verschuiving gaande is van ‘Document centric’ denken naar ‘People centric’ denken. Het is mooi als je een document kunt vinden over een gezocht onderwerp maar het is nog mooier als je de auteur kunt vinden die het document geschreven heeft. Want wellicht kent hij of zij nog betere documenten die je verder kunnen helpen. Of nog beter: de auteur praat je in een kwartier gewoon even bij!

Het is een kenmerk van goede Enterprise2.0 tools: je komt altijd uit bij de auteur. Een goed voorbeeld is IBM Lotus Connections. Connections bestaat uit 5 verschillende onderdelen waarmee een persoon zijn profiel kan bijhouden, kan bloggen, bookmarks kan aanmaken, lid kan worden van Communities en activiteiten aan kan maken en bijhouden d.m.v. Activities. In Connections is de auteur altijd ‘klikbaar’. Op die manier kun je snel naar zijn profiel om te kijken wat die persoon voor kennis heeft en kun je in één oogopslag zien wat hij blogt, wat de laatste bookmarks zijn die hij verzameld heeft, in welke Communities hij zit en met welke Activities hij bezig is.
 
Ook het zoeken door Connections is uitermate goed verzorgd. Je kunt zoeken in de afzonderlijke onderdelen van Connections maar je kunt ook door alle onderdelen tegelijk zoeken. De resultaten bestaan niet uit louter de hits uit de onderdelen, maar zij worden ook verrijkt met informatie over de persoon die het meeste weet over dit onderwerp.
 
De verschuiving naar people centric is ook een logische: van alle kennis die iemand heeft is slechts een zeer klein deel te documenteren. Of zoals Mike Gotta in een van zijn blogs stelt:

“We always know more than we can say, and we will always say more than we can write down. This is probably the most important. The process of taking things from our heads, to our mouths (speaking it) to our hands (writing it down) involves loss of content and context. It is always less than it could have been as it is increasingly codified.”

Enterprise2.0 zorgt dus voor een synergie-effect tussen alle losse Web2.0 onderdelen: u komt niet alleen achter de documenten die een persoon heeft opgeleverd, u vindt ook zijn blogs, zijn bookmarks, mensen uit zijn netwerk, mensen met wie hij samenwerkt etc. Laat u zich dus niet te snel verleiden tot het aankopen van een aantal losse, wellicht goedkopere tools want dan mist u die belangrijke synergie effecten.

Er is een groep mensen die vindt dat Enterprise2.0 in feite ook een nieuw soort kennismanagement is: KM2.0. Een post die dat verklaart schrijft het volgende:

“I have mentioned several times that KM2.0 is a social way of doing work, it’s not a separate task, instead it’s blended in our work routine.”

Het is dus juist om te stellen dat kennismanagement een gratis bijproduct is van het werken met Enterprise2.0 tools. Een belangrijk bijproduct zelfs want hoeveel organisaties worstelen niet met hun kennismanagement?

kredietcrisis
Met de huidige kredietcrisis lijkt een investering in dit soort software niet voor de hand liggend, is wellicht uw redenering. Maar dan spelen emoties u parten. Rationeel bekeken is het juist een uitstekende investering. Berekent u maar eens wat de ROI voor dit soort software is. Wat is de opbrengst van een goed idee bijvoorbeeld? Of hergebruik van kennis? Juist nu komt het erop aan uw organisatie efficiënt te laten werken. Het gaat bij een crisis immers om overleven. Dat doet u niet door er nog een paar processen bij te verzinnen, maar door de krachten van uw mensen te bundelen en die kilo’s hersenen die binnen uw organisatie aanwezig zijn goed op elkaar aan te sluiten. Uitdaging is om buiten de processen om te denken en met innovatieve diensten of producten te komen. Enterprise2.0 tools helpen u daarbij. En als u ze ook nog koppelt aan oplossingen met Unified Communications bespaart u direct aantoonbaar op reiskosten voor meetings. Dan verdient zo’n investering zich natuurlijk helemaal snel terug.